• Λεωφόρος Ρεθύμνου 6, 5330, Αγία Νάπα, Κύπρος
  • Δευ - Παρ 8.00 - 21.00 | Σαβ 08:00 - 14:00
  • Ελληνικα

Οστεοαρθρίτιδα γόνατος

Εφημερίδας “H Yγεία μου” – 15 Ιουλίου 2006, αρ. τεύχους 7

Χατζημιχαήλ Σ. Λάμπρος, Φυσικοθεραπευτής, Cert. MDT

Λεξιλόγιο

Αρθρικός χόνδρος: καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες των οστών, είναι υαλοειδής χόνδρος με λαμπερό – λευκό χρώμα και σχηματίζει μια απαλή, λεία και ανθεκτική επιφάνεια,

Αρθρικά στοιχεία: είναι οι μύες, οι τένοντες, οι συνδέσμοι, ο αρθρικός θύλακας, τ΄αγγεία και τα νεύρα,

Βλαισό γόνατο: η εσφαλμένη ανάπτυξη (παραμόρφωση) των γονάτων με μείωση της εξωτερικής γωνίας και συμπλησίασμα των απιφύσεων της κνήμης

Σύντομη περιγραφή-ορισμός: η οστεοαρθρίτιδα είναι μία φλεγμονώδης νόσος των διαρθρώσεων η οποία χαρακτηρίζεται από βλάβη του αρθρικού χόνδρου και υπερτροφία του υποχόνδριου οστού, που εμφανίζεται με την δημιουργία οστεοφύτων.

Συνώνυμοι όροι που χρησιμοποιούνται στην βιβλιογραφία είναι: αρθροπάθεια, παραμορφωτική αρθρίτιδα, υπερτροφική αρθρίτιδα, εκφυλιστική αρθροπάθεια.

  Η οστεοαρθρίτιδα παρουσιάζεται συνήθως σε άτομα της μέσης ηλικίας ή υπερήλικες. Συχνότερα παρατηρείται στις γυναίκες και μάλιστα στις παχύσαρκες ή σε εκείνες που καταπονούν υπέρμετρα τις αρθρώσεις τους. Εμφανίζεται επίσης στην ίδια περίπου συχνότητα σε όλες τις χώρες του κόσμου.

  Η συχνότητα οστεοαρθρίτιδας που παρουσιάζεται στις αρθρώσεις είναι:

α. στην άρθρωση του γόνατος: 41%

β. στην άκρα χείρα: 30%

γ. στην άρθρωση του ισχίου: 19%

δ. στις άλλες αρθρώσεις: 10%

Αιτιοπαθογένεια της εκφυλιστικής αρθροπάθειας

   Ανάλογα με την κλινική εικόνα και κυρίως με το αν υπάρχει εμφανές παθογενετικό αίτιο, η οστεοαρθρίτιδα διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή.

  Πρωτοπαθής οστεοαρθρίτιδα: Στην εμφάνιση της, φαίνεται ότι παίζουν ιδιαίτερο ρόλο παράγοντες ιδιοσυστασιακοί και κληρονομικοί (μειονεκτικότητα του αρθρικού χόνδρου). Παρουσιάζεται σε άτομα άνω των 50 ετών, χωρίς ιστορικό τοπικού τραυματισμού. Οι λευκές γυναίκες επηρεάζονται συχνότερα στη διάρκεια της πέμπτης και έκτης δεκαετίας της ζωής, με τη συμμετοχή πολλών αρθρώσεων.

  Δευτεροπαθής οστεοαρθρίτιδα: Παρουσιάζεται και σε νεαρά άτομα και είναι δυνατό να προκληθεί από:

α. ανομοιόμορφη φόρτιση, όπως συμβαίνει σε ραιβό ή βλαισό γόνατο ή ύστερα από ενδοαρθρικό κάταγμα το οποίο δεν κόλλησε ανατομικά με αποτέλεσμα να αφήνει ανώμαλες  αρθρικές  επιφάνειες (μετατραυματική),

β. αλλοίωση του αρθρικού χόνδρου, που μπορεί να δημιουργηθεί από μικροβιακές φλεγμονές, ρευματοειδή αρθρίτιδα, απολυματική  οστεοχονδρίτιδα,  οστεοχονδρωμάτωση κ.τ.λ.,

γ. βλάβη του υποχόνδριου οστού, όπως στην οστεοχονδρίτιδα του ισχίου, την άσηπτη νέκρωση της κεφαλής του μηριαίου του, αστραγάλου κ.τ.λ.,

δ. αρθρική αστάθεια, μετά από τραυματισμό ή γενικευμένη συνδεσμική χάλαση,

ε. γενετικές ή αναπτυξιακές ανωμαλίες, όπως επιφυσιακή δυσπλασία, νόσος του Perthes ή επιφυσιολίσθηση,

στ. μεταβολική ή ενδοκρινική νόσος, συμπεριλαμβανομένης της ωχρονοσίας (αλκαπτονουρία), μεγαλαωρίας και βλεννοπολυσακχαριδώσεις,

ζ. νευροπάθειες, ιδιαίτερα οι απονευρωμένες αρθρώσεις και η νόσος του Charcot,

η. παχυσαρκία.

Κλινική εικόνα της οστεοαρθρίτιδας

         Τα συμπτώματα της εκφυλιστική αρθροπάθειας του γόνατος, παρουσιάζουν τέσσερα χαρακτηριστικά:

α.  πόνος,

β. απώλεια κινήσεων,

γ.  αλλαγή λειτουργίας και

δ. παραμόρφωση.  

Α. Πόνος   

Ο πόνος είναι το πρώτο σύμπτωμα της πάθησης και είναι χειρότερος όταν η άρθρωση είναι υπό φόρτιση σε αντίθεση με τα άνω άκρα που είναι μικρότερη. Εμφανίζεται αρχικά ύστερα από κόπωση (πόνος κόπωσης μετά από βάδιση μεγάλων αποστάσεων) και στη συνέχεια μετά από μεγάλης ή μικρής διάρκειας ακινησία (όταν ο ασθενής σηκωθεί το πρωί από το κρεβάτι ή μετά από παραμονή σε κάθισμα για λίγη ώρα). Τελικά ο πόνος γίνεται συνεχής ακόμη και κατά την ανάπαυση (πόνος ηρεμίας) και πολλές φορές ξυπνάει τον ασθενή κατά την νύχτα (νυχτερινός πόνος). Αρκετά συχνά, παρά την εξέλιξη της πάθησης, υπάρχουν περίοδοι χωρίς πόνο που κρατούν από ημέρες μέχρι μήνες.

Β. Απώλεια κινήσεων

   Η δυσκαμψία της άρθρωσης αποτελεί το δεύτερο σύμπτωμα που εκδηλώνεται αρχικά ύστερα από ανάπαυση, προοδευτικά επιδεινώνεται και τελικά γίνεται μόνιμη περιορίζοντας σε διάφορο βαθμό τις κινήσεις της άρθρωσης. Οι κινήσεις περιορίζονται όσο δημιουργούνται οστεόφυτα και η άρθρωση αλλάζει σχήμα. Αυτό γίνεται τόσο αργά, ώστε λίγοι μόνο ασθενείς σημειώνουν οποιαδήποτε αιφνίδια αλλαγή.

Γ. Αλλαγή λειτουργίας

   Αλλαγές στη λειτουργία της άρθρωσης συμβαίνουν χωρίς να γίνουν αντιληπτές. Χωρίς να γίνει αντιληπτό οι ασθενείς μπορεί υποσυνείδητα να περιορίσουν τις δραστηριότητες τους στα όρια που τους επιτρέπουν οι αρθρώσεις τους. Μπορεί να επιλέγουν να βαδίσουν αποστάσεις μικρότερες από όσο συνήθιζαν πρώτα ή να μην εργάζονται τόσο πολύ ή τόσο σκληρά, χωρίς ανάπαυση. Αυτοί οι περιορισμοί προοδευτικά αυξάνουν.

Δ. Παραμόρφωση

   Η παραμόρφωση της άρθρωσης αποτελεί τελική κατάληξη της πάθησης και είναι συνήθως τυπική για κάθε άρθρωση. Έτσι το γόνατο παίρνει θέση ραιβότητας και κάμψης.

Διάγνωση

    Ο ιατρός θα θέσει τη διάγνωση με βάση την κλινική εξέταση και και τον ακτινολογικό έλεγχο. Οι απλές ακτινογραφίες βοηθούν στην επιβεβαίωση της διάγνωσης καθώς διακρίνεται η μείωση του μεσοδιαστήματος μεταξύ των οστών εξαιτίας της καταστροφής των χόνδρων καθώς και η τυχόν παρουσία οστεοφύτων.

Τι μπορώ να κάνω εγώ

   Πέρα από την καθαρά φαρμακευτική και χειρουργική αντιμετώπιση, πολλοί ασθενείς ανακουφίζονται σημαντικά με τα θερμά λουτρά ή την τοποθέτηση θερμών επιθεμάτων στην άρθρωση, ενώ άλλοι προτιμούν ψυχρά κυρίως όταν προεξάρχει το στοιχείο της φλεγμονής.

   Πέρα από αυτό, ο ασθενής μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά και εντυπωσιακά στον έλεγχο των συμπτωμάτων του και την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου με τρίς τρόπους: την απώλεια βάρους, την άσκηση και την εργονομία.

   Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι ενώ πολλοί ανησυχούν για την υγεία τους όταν πρόκειται να σηκώσουν αντικείμενα μεγάλου βάρους, λίγοι σκέφτονται την διαρκή επιβάρυνση των αρθρώσεων τους από το υπερβολικό βάρος του σώματος τους που «κουβαλούν» καθημερινά.    Ως προς την άσκηση, βασικός σκοπός είναι η ενίσχυση των τετρακέφαλων

Hi, How Can We Help You?