• Λεωφόρος Ρεθύμνου 6, 5330, Αγία Νάπα, Κύπρος
  • Δευ - Παρ 8.00 - 21.00 | Σαβ 08:00 - 14:00
  • Αγγλικα
  • Ελληνικα

Η θεραπευτική προσέγγιση της κρυοθεραπείας σε κακώσεις των μαλακών μορίων του μυοσκελετικού συστήματος

Ιατρικό περιοδικό “Ιατρικά Νέα”– Έτος 9ο, Τεύχος  #52ο  Μάιος – Ιούνιος 2013

Χατζημιχαήλ Σ. Λάμπρος, Φυσικοθεραπευτής, Cert. MDT

Ο άνθρωπος από την αρχαιότητα είχε διαπιστώσει την ωφελιμότητα της παγοθεραπείας προτού καν εξηγηθεί θεωρητικά από τους επιστήμονες. Ο   Ιπποκράτης (460-370 π.Χ) χρησιμοποίησε τον πάγο και το χιόνι για να πετύχει τοπική αναισθησία πριν από τις χειρουργικές επεμβάσεις. Ο ιταλός ανατόμος και χειρουργός Marco Aurelio Sevenino χρησιμοποιούσε το χιόνι σε μικρούς κύβους για να πετύχει αναισθησία στο δέρμα για τον ίδιο λόγο. Ο ιατρός του μεγάλου Ναπολέοντα, Dominique-Jean Larrey κατέγραψε τις αισθήσεις που προκαλεί στον άνθρωπο η παραμονή του σε θερμοκρασία -19C, που του επέτρεψε να προχωρήσει σε ακρωτηριασμούς στρατιωτών. Το 1943 ο Mock χρησιμοποίησε επιθέματα με θρυμματισμένο πάγο για να διατηρήσει μοσχεύματα δέρματος και το 1951 ο Gibson χρησιμοποίησε ειδική συσκευή ελάττωσης της θερμοκρασίας για τον ίδιο σκοπό.

Σήμερα ο πάγος κατέχει σημαντικό ρόλο στην οξεία και υποξεία φάση κακώσεων του μυοσκελετικού συστήματος (θλάσεις των μυών, αιματώματα, συνδεσμικές κακώσεις, κακώσεις των μηνίσκων, διαστρέμματα κλπ),καθώς και στις τενοντίτιδες, θυλακίτιδες (φλεγμονή του θύλακα της άρθρωσης), ορογονοθυλακίτιδες κλπ. αλλά και χρόνιων καταστάσεων

Κρύο και νευροφυσιολογικές μεταβολές

Η εφαρμογή ψυχρού ή θερμού επιθέματος σε οποιοδήποτε σημείο του ανθρώπινου οργανισμού έχει ως αποτέλεσμα την ενεργοποίηση εξωδεκτικών υποδοχέων οι οποίοι βρίσκονται στο δέρμα και είναι υπεύθυνοι για την αντίληψη αυτών των ερεθισμάτων. Οι υποδοχείς αυτοί είναι οι εξής:

α. τα σωμάτια του  Ruffini, τα οποία είναι επιμήκη, βρίσκονται μέσα σε κάψα και είναι υπεύθυνα για την αίσθηση του θερμού,

β. τα σωμάτια του Krause που είναι σφαιρικά, επίσης μέσα σε κάψα και είναι υπεύθυνα για την αίσθηση του ψυχρού.

Τα ερεθίσματα από την περιφέρεια τα οποία συλλέγουν οι υποδοχείς, μεταφέρονται με τις αισθητικές ίνες στα νωτιαία γάγγλια. Εκεί τα κεντρικά τμήματα των νευριτών των κυττάρων των νωτιαίων γαγγλίων,  ενώνονται σε δεσμίδες και σχηματίζουν τις οπίσθιες ρίζες που καταλήγουν στο αντίστοιχο οπίσθιο σκέλος του νωτιαίου μυελού .Στο νωτιαίο μυελό οι αισθητικές ίνες χιάζονται και ανέρχονται καταλήγοντας στο θάλαμο του αντίθετου ημιμόριου του σώματος. Ακολούθως το ερέθισμα φθάνει στο βρεγματικό φλοιό και ειδικότερα στη σωματοαισθητική περιοχή όπου αναγνωρίζεται και αναλύεται.

Αναφέρουμε συνοπτικά παρακάτω τα φυσιολογικά αποτελέσματα που προκαλούνται άμεσα με την εφαρμογή  των διαφόρων μεθόδων παγοθεραπείας :

 α) ελάττωση της  χημικής  δραστηριότητας (ελαττώνει την φλεγμονή σε αρθρώσεις ),

 β)  ελάττωση της  ευαισθησίας  της  μυϊκή ατράκτου με αποτέλεσμα την ελάττωση της σπαστικότητας  και στην λύση του μυϊκού  σπασμού  προκαλώντας αναλγησία,

γ)  αύξηση της πύλης του πόνου προσφέροντας αναλγησία ( σε οποιοδήποτε  από τα στάδια της  φλεγμονής  ή  της εξέλιξη της πάθησης ),

 δ)  ελάττωση μεταβολισμού (όπου περιορίζει την έκκριση μεταβλητών και ελαττώνει την παραγωγής  προσταγλανδινών ),  

 ε)  ελάττωση  της αιμορραγίας και αιμάτωσης με αποτέλεσμα την ελάττωση του οιδήματος και των σημείων της φλεγμονής,

 στ)  σύσπαση των αρτηριολίων ( ελάττωση αιματικής ροής ), κατά συνέπεια μειώνεται η αιμορραγία και η δυνατότητα  ανάπτυξης αιμάτωσης , ιδιαίτερα όταν η εφαρμογή γίνει αμέσως μετά την κάκωση,

ια)  αύξηση της  γλοιότητας των ιστών.

Η τεχνική εφαρμογή κρύου επιθέματος, τυπικά, χωρίζεται σε τρείς κατηγορίες:

α)  την συντηρητική κρυοθεραπεία: όπως είναι τα παγάκια, η βύθιση σε κρύο νερό, η τεχνική της κρύας πετσέτας κτλ.

β)  τα εμπορικά προετοιμασμένα προϊόντα: όπως συσκευασίες με παγωμένο ζελέ και χημικά, καταπραϋντικά σπρέι, κρέμες πάγου, πάγοι μιας χρήσης κτλ. γ)  φυσικοθεραπευτικές συσκευές παγοθεραπείας: όπως κρύο δινόλουτρο, cryo – cuff κτλ.                 

Η διάχυση της θερμότητας ποικίλει από περιοχή σε περιοχή, πράγμα που εξαρτάται από:

 α)  το πάχος της στοιβάδας της επιδερμίδας, του χορίου, του λίπους και των μυών,

 β)  την περιεκτικότητα των ιστών σε νερό και

 γ)  την αιματική παροχή της περιοχής.

Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι βασικές μεταβλητές παράμετροι, οι οποίες επηρεάζουν την θερμοκρασία να «φτάσει» ουσιαστικά στα κλινικά αποτελεσματικά επίπεδα.

Στις  παραμέτρους  περιλαμβάνονται :

α)  η τεχνική εφαρμογής  του κρύου (η οποία χωρίζεται σε τρείς τύπους όπως έχει αναφερθεί),

β)  η  θερμοκρασία του επιθέματος  ή άλλης μεθόδου που εφαρμόζεται,

γ)  ο  χρόνος εφαρμογής της τεχνικής που θα χρησιμοποιηθεί,

 δ)  η πίεση που εφαρμόζεται στο επίθεμα,

 ε)  η επιφάνεια που καταλαμβάνει ,

 στ)  η ανατομική θέση που εφαρμόζεται,

 ια)  η αιματική παροχή της περιοχής  που εφαρμόζεται ,

 ιβ)  το πάχος της στιβάδας  του υποδόριου λίπους,

 ιγ)  η  βαρύτητα της βλάβης  και

 ιδ)  η κατάσταση του δέρματος της περιοχής  εφαρμογής.

Η εφαρμογή της παγοθεραπείας αντενδεικνύεται σε μερικές περιπτώσεις, και όχι μονο:

α)  σε ασθενείς με σοβαρές αγγειοπάθειες,

β)  σε ασθενείς με ευαισθησία στο κρύο,

γ)  σε ασθενείς με τοπικές και γενικές διαταραχές αισθητικότητας,

δ)  σε ασθενείς με νόσο του “Raynand”,

ε)  σε ανοικτές πληγές,

στ)  σε δερματοπάθειες,

ια)  σε παρέσεις νεύρων,

ιβ)  σε δύσκαμπτες αρθρώσεις πριν την κινητοποίηση τους.

Επίσης ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ασθενείς με καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα.

Αρθρογραφία – Βιβλιογραφία

  • Γαλανόπουλος  Ν.Γ, Ντάντης  Π.Χ (1995), Φυσικοθεραπεία και βοηθητικά μέσα στις ρευματικές παθήσεις.
  • Γιόκαρης Π. (1988), Κλινική Ηλεκτροθεραπεία.
  • Διομήδης Α. Κοτζαηλίας (2008), Φυσικοθεραπεία σε κακώσεις του μυοσκελετικού συστήματος.
  • Ζεερής Φ. Ηλίας (2004), Κακώσεις χιαστών συνδέσμων.
  • Κανέλλος Ε. , Λυμπέρη Μ. (1994),  Φυσιολογία ΙΙ.
  • Κίτσιος Θ. Αθανάσιος (1995), Αθλητική φυσικοθεραπεία.
  • Μπάκας Η. Ελευθέριος (1999), Φυσική ιατρική και αποκατάσταση.
  • Παπαγεωργίου Ε.Γ Νευρολογία.
  • Ρουμελιώτης Α. Δημήτριος (1993), Ιατρική αποκατάσταση.
  • Helfand A.E, Bruno J. (1984), Therapeutic Modalities and Procedures, clinics in podiatry vol 1,No 2, 301-313.      
Hi, How Can We Help You?